Birinci durum; Öncelikle işçi ile işveren arasında iş sözleşmesi var olup olmadığına bakmak gerekir. Uygulamada işveren, işçi işe girerken bir takım belgeler imzalatırken bu belgelerin içinde iş sözleşmesi de yer almaktadır. İşçi ise iş bulmanın mutluluğu ile gözü kapalı şekilde işverenin vermiş olduğu tüm belge ve sözleşmeleri imzalamaktadır. Eğer işçi herhangi bir iş sözleşmesi işveren ile imzalamamış ise İŞVERENİN, İŞÇİYİ İL DIŞINA VEYA FARKLI BİR İLÇEYE GÖNDERMESİ ANCAK İŞÇİNİN YAZILI VE SÖZLÜ RIZASI İLE GERÇEKLEŞİR. Eğer işveren, işyeri değişikliğini sözlü olarak işçiye bildirmişse işçi hemen yazılı şekilde noter ihtaratı çekerek işyerinin nakil durumunu 6 iş günü içerisinde kabul etmediğini belirtmesi gerekmektedir. Bu durumda işçi, yeni işyerinde işe başlamak zorunda değildir. İşverenin, işçi hakkında devamsızlık tutanağı düzenlemesi ise işçinin tazminatlarını almasına engel değildir. Bu durumda işçi, her zaman tüm haklarını Mahkeme yoluyla işverenden alabilir.

İkinci durum; İşçi ile işveren arasında iş sözleşmesi olup işverenin, işçiyi il dışı veya farklı işyerlerine gönderme yetkisi olması durumda hangi kurallar geçerlidir. Öncelikle işçi ile yapılan sözleşmede işverenin, nakil yetkisi hakkındaki sözleşme şartları geçerlidir. Bu durum işverenin yönetme hakkından kaynaklanmaktadır. Ancak unutulmaması gereken bir durum da işverenin sınırsız yetkisi söz konusu değildir. İŞVEREN, NAKİL YETKİSİNİ DÜRÜSTLÜK KURALINA UYGUN OLARAK KULLANMASI GEREKİR. Yargıtayın kökleşmiş kararlarında “İşverenin nakil yetkisi sözleşmeden kaynaklanmakta ise de, bu nakil yetkisinin kötüye kullanıp kullanılmadığının keyfilik ve nesnellik açısından denetime tabi tutulması gerektiğini” üzerine basa basa vurgulamıştır.

Uygulamada ise işçi ile anlaşamayan işverenler, işçileri yıldırmak için işyeri değişikliğine başvurmaktadır. İşveren, işçiye “sözleşmede nakil yetkim var seni şu il veya ilçedeki işyerine gönderiyorum” diye emreder. İşçi de farklı bir düzen ve zor şartlar olan işverene ait başka işyerinde çalışmayacağı için istifasını işverene verir ve tüm haklarından feragat etmiş olur. İşverenin amacı, işin yürütülmesi ve objektif unsurlar değil işçiyi yıldırarak istifaya zorlaması veya işçinin işe gelmemesini sağlayarak işçiyi tazminatsız olarak işten çıkartmaktır. İşçilerin bu durum karşısında yapacağı iş şudur. İŞYERİ DEĞİŞİKLİĞİNİ SÖZLÜ VEYA YAZILI TEBLİĞ ALAN İŞÇİ, NAKİL YERİNİ KABUL ETMEDİĞİNİ 6 İŞ GÜNÜ İÇİNDE NOTER İHTARI İLE İŞVERENE MUTLAKA BİLDİRMELİDİR. BU İHTARDA İŞVERENİN NAKİL YETKİSİNİN ANLAŞAMAMA NEDENİYLE YILDIRMA AMAÇLI OLDUĞUNU, İŞVERENİN KEYFİ KARAR ALDIĞINI, AMACININ İSTİFAYA ZORLAMAK OLDUĞUNU BELİRTİP YENİ İŞYERİNDE İŞE BAŞLAMAYARAK KONUYU HEMEN İŞ MAHKEMESİNE TAŞIMASI GEREKMEKTEDİR. Unutmayın ki nakil yetkisinin objektif sebeplere dayandığının ispatı, işverene aittir.

Abdurrahman KONYAR

ÖGG HAKLARI GELEN BAŞKANI